ماده 302
در صورتی که مجنیٌعلیهداراي یکی از حالات زیر باشد، مرتکب به قصاص و پرداخت دیه، محکوم
نمیشود:
الف-مرتکب جرم حدي که مستوجب سلب حیات است.
ب-مرتکب جرم حديکه مستوجب قطع عضو است، مشروط بر این کهجنایت وارد شده، بیش از مجازات حدي او نباشد،
در غیر این صورت، مقدار اضافه بر حد، حسب مورد، داراي قصاص و یا دیه و تعزیر است.
پ-مستحق قصاص نفس یا عضو،فقط نسبت به صاحب حق قصاص و به مقدار آن قصاص نمیشود.
ت ـ متجاوز و کسی که تجاوز او قریبالوقوع است و در دفاع مشروع به شرح مقرر در ماده )156( این قانون جنایتی بر او
وارد شود.
ث-زانی و زانیه در حال زنا نسبت به شوهر زانیه در غیر موارد اکراه و اضطرار به شرحی که در قانون مقرر است.
تبصره 1-اقدام در مورد بندهاي )الف(، )ب( و )پ( این ماده بدون اجازه دادگاه جرم است و مرتکب به تعزیر مقرر در
کتاب پنجم »تعزیرات «محکوم میشود.
تبصره 2-در مورد بند )ت( چنانچه نفس دفاع صدق کند ولی از مراتب آن تجاوز شود قصاص منتفی است، لکن مرتکب
به شرح مقرر در قانون به دیه و مجازات تعزیري محکوم میشود.